برهان و تأویل دو روی روش تفسیری ابنسینا | ||
| حکمت سینوی (مشکوه النور) | ||
| مقاله 6، دوره 24، شماره 63، فروردین 1399، صفحه 89-110 اصل مقاله (612.84 K) | ||
| نوع مقاله: علمی ـ پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/ap.2020.75345 | ||
| نویسنده | ||
| عبدالله میراحمدی | ||
| استادیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| یکی از گرایش های تفسیری مورد توجه مفسّران در فهم قرآن، تفسیر فلسفی است. تکیه بر اصول عام فلسفی و بهرهگیری از استدلال های برهانی، مهمترین ویژگی تفسیرهای فلسفی به شمار می آید. با مرور در جریان فکر فلسفی درمییابیم که ابنسینا نخستین فیلسوف مسلمانی بوده که به معنای مصطلح تفسیر، بر برخی آیات و سورههای قرآن تفسیر نوشته است. باور به ماهیت معرفت شناسانۀ وحی و از سنخ ادراکات یقینی دانستن آن، تکیه بر جایگاه قرآن بهمثابۀ منبع معرفت و تبیین باطنی از آیات، مهمترین مبانی ابنسینا در تفسیر قرآن است. حضور آیات قرآنی در نظام فلسفی ابنسینا گاه بهعنوان دلیل، گاه استشهاد و گاه اقتباس است. با تعمّق در آثار تفسیری ابنسینا درمی یابیم که تبیین های وی از قرآن را نه می توان یکسره تفسیر به معنای مصطلح نامید و نه سراسر تأویل تطبیقی. او در تبیین کلام وحی گاهی با توجه به قواعد صحیح و منابع معتبر تفسیری، با روشی برهانی به تفسیر قرآن می پردازد؛ گاهی نیز با روش تأویلی به تحمیل دیدگاهها و اندیشه های فلسفی خویش بر آیات قرآن روی می آورد که در مواردی مصداقی از تفسیر به رأی محسوب می شود. در پژوهش حاضر پس از تبیین رویکردهای دوگانه در ارزیابی تفاسیر فلسفی، ضمن استخراج مبانی تفسیری ابنسینا، بر مبنای معیارهای تفسیرپژوهی به روش شناسی آثار تفسیری وی خواهیم پرداخت. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ابنسینا؛ تفسیر فلسفی؛ مبانی تفسیری؛ روش عقلی برهانی؛ روش تأویلی تطبیقی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,421 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 978 |
||