بررسی اشکالات ابن سینا بر بی کران گروی درباره ساختار توجیه | ||
| حکمت سینوی (مشکوه النور) | ||
| مقاله 2، دوره 24، شماره 63، فروردین 1399، صفحه 21-32 اصل مقاله (752.86 K) | ||
| نوع مقاله: علمی ـ پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/ap.2020.75352 | ||
| نویسندگان | ||
| مرتضی متولی* 1؛ مهدی عظیمی2 | ||
| 1دانشجوی دکترای فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه تهران | ||
| 2دانشیار گروه فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| از بحثهای مهم معرفت شناسی بحث از ساختار توجیه است. در این مسئله رهیافت های گوناگونی وجود دارد که بیکران گروی یکی از آنها است. این رهیافت از زمان ارسطو شناخته شده و همواره از طرف فیلسوفان مردود اعلام شده است. ابن سینا نیز بهگونه ای متفاوت با ارسطو، با این رهیافت به مقابله برخاسته است. این اشکالات ابنسینا بر بیکرانگروی، با رویکردی تحلیلی ـ انتقادی تبیین و نقد شده است. ابنسینا سه اشکال عمده بر این رهیافت وارد می کند: اول، بیکران گروی مستلزم این است که معرفتی حاصل نشود؛ دوم، لازمۀ بیکران گروی این است که بعضِ محصور مثل کل حاصر باشد که محال است؛ سوم، لازمۀ بیکران گروی این است که بعضی از مبادی برهان غیرمعلوم باشد. اما استدلالهای ابن سینا بر سه پیش فرض استوار است که خود محل نزاع اند: اول، توجیه از مفاهیم دارای مراتب نیست و متواطی است؛ دوم، استدلال منتقل کنندۀ توجیه است، نه ایجادکنندۀ آن؛ سوم، تسلسل استدلالهای ما در صورتی به معرفت میانجامد که اجزای آن مترتّب بر یکدیگر باشند، اجتماع در وجود داشته، و دارای فعلیت باشند. افزون بر این، استدلال دوم وی جدای از این پیشفرضها همچنان مخدوش است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ساختار توجیه؛ بی کران گروی؛ تسلسل؛ مراتب توجیه؛ استدلال | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,494 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 921 |
||